Heuristisch spel: ontdekken, experimenteren en onderzoeken

In dit artikel gaan we het hebben over heuristisch spel, wat het is, de kenmerken, de gebruikte materialen, de vereiste voorbereiding, de voordelen en de rol van de docent in een sessie.
Heuristisch spel: ontdekken, experimenteren en onderzoeken

Laatste update: 18 januari, 2021

Zoals we allemaal weten, is spelen in de kindertijd iets dat aangeboren is. Spelen is hoe kinderen dingen leren en de wereld om hen heen en zichzelf begrijpen. In dit artikel zullen we het hebben over heuristisch spel.

Heuristisch spel

De spellen variëren afhankelijk van de ontwikkelingsfase van het kind. Van 12 tot 24 maanden bevinden kinderen zich in de fase waarin ze sensorische motoriek ontwikkelen. Ze beginnen meer autonomie te krijgen in hun bewegingen en vervolgens beginnen ze deze te coördineren. Daarom groeien hun speel- en leermogelijkheden.

In de fase van 12 tot 24 maanden moeten kinderen zelf onderzoeken en ontdekken hoe dingen zich gedragen. Ze hebben dus veel objecten nodig om mee te experimenteren. Vanaf de kleuterschool kun je ze deze mogelijkheid bieden door middel van heuristisch spel. Dit soort spel bevordert het hanteren, het experimenteren en het ontdekken.

Heuristisch spel is voor kinderen van 12-24 maanden oud. Het is ontwikkeld door de Engelse pedagoog Elinor Goldschmied en daarna in de praktijk gebracht in samenwerking met docenten uit Engeland, Schotland, Italië en Spanje.

Kinderen met blokken

Het spel bestaat uit een groep kinderen een aantal objecten van verschillende soorten en materialen aan te bieden waarmee ze vrij kunnen spelen en experimenteren, zonder tussenkomst van volwassenen, gedurende een bepaalde tijd en in een gecontroleerde omgeving. Het kind is de hoofdrolspeler in hun eigen leren. Zo leren en ontdekken ze op eigen kracht.

De kenmerken van heuristisch spel

Het moedigt kinderen aan om veel verschillende objecten en materialen aan te raken, te observeren en te verkennen, en om te communiceren en ontdekken met hun ogen, handen en mond.

Door te ontdekken, wordt het kind zich namelijk bewust van de natuurwetten (zwaartekracht, balans, snelheid, etc.) en van de eigenschappen van voorwerpen (afmeting, volume, gewicht, kleur, textuur, etc.).

Er is geen foute manier; de acties en relaties die een kind met voorwerpen opbouwt, zullen net zo correct en gepast zijn als die van een ander kind, aangezien de mogelijkheden eindeloos zijn. Niets bepaalt dus wat goed of fout is.

Speelconflicten worden geëlimineerd, aangezien alle kinderen genoeg voorwerpen hebben en niemand ze vraagt ​​om te delen (wat een voorbarige taak is, zelfs voor deze leeftijd).

Voordelen van heuristisch spel

Het is vooral het plezier dat kinderen vinden in de materialen en hun toepassingen, naast het bereiken van de volgende doelen:

  • Concentratie bevorderen.
  • Oog-handcoördinatie ontwikkelen.
  • Coördinerende bewegingen met beide handen. Bijvoorbeeld stapelen, in elkaar passen, afdekken, blootleggen etc.
  • Leren van de oorzaak-gevolgrelatie, begrippen als binnen-buiten of vol-leeg.
  • Sorteren en onderscheiden tussen verschillende categorieën.
  • Nieuwe woorden leren.
  • Zintuiglijke waarneming van objecten verkrijgen.

Wat heb je nodig voor heuristisch spel?

  1. Gevarieerde voorwerpen. Het is het beste als ze natuurlijk zijn (hout, karton, metaal, kurk, leer…). Maar je kunt ook gerecyclede materialen gebruiken. Je hebt veel verschillende gevarieerde objecten nodig, ten minste 15 verschillende, en ongeveer 50 stuks per soort.
  2. Stoffen tassen waarin je dezelfde elementen van elk soort bewaart, de zogenaamde verzamelingen. Teken of schrijf op elke zak het object dat het bevat.
  3. Containers. Meestal manden, bakjes of dozen van verschillende afmetingen om de voorwerpen in op te bergen. Je hebt er drie of vier nodig voor elk kind.
Kind in een klaslokaal

Hoe kun je een heuristische spelsessie organiseren

Een spelsessie duurt ongeveer 50 minuten. Deze tijd omvat de voorbereiding, het spelen en het opruimen. Er doen maximaal acht tot tien kinderen mee aan een sessie.

  1. Voorbereiding. De docent bereidt de speelruimte voor. Het moet ruim zijn zodat kinderen bewegingsvrijheid hebben. Het moet ook de concentratie bevorderen. De docent moet dus spelletjes en voorwerpen verwijderen die afleiding kunnen veroorzaken. Vervolgens moet de docent acht spelstations voorbereiden. Elk station moet bestaan ​​uit drie tot vier containers en zeven of acht stukken uit de objectcollecties.
  2. Spelen. Kinderen kunnen vrijelijk objecten verkennen en manipuleren. Ze hebben oneindig veel mogelijkheden, zoals vullen, legen, openen, bedekken, stapelen, rollen, knuffelen, etc.
  3. Opruimen. De docent moet tot slot 15 minuten reserveren voor de kinderen om de voorwerpen weer op te ruimen. De kinderen rapen de voorwerpen op en sorteren ze met de hulp van de opvoeder; zij beschouwen dit als een onderdeel van het spel. Op deze manier ontwikkelen de kinderen ook een nieuw woordenschat, aangezien de docent de naam, het aantal en de plaats waar de voorwerpen worden gevonden benoemd.

De rol van de docent

Hun rol is die van facilitator en waarnemer. Ze moeten dus alleen waakzaam blijven en observeren hoe kinderen omgaan met de voorwerpen en opschrijven wat ze interessant vinden. De docent moedigt niet aan, suggereert niet, prijst of stuurt niet.

Als ze op een bepaald moment zien dat de voorwerpen te verspreid over de speelruimte staan, moeten ze ze in stilte opnieuw rangschikken om de kinderen niet af te leiden. Ze moeten dus alleen ingrijpen als een van de kinderen met dingen gaat gooien en de anderen gaat storen. In dit geval is het het beste om dat kind een bak aan te bieden en hem aan te moedigen er voorwerpen in te doen. Wellicht ook interessant voor jou

De schattenmand: een spel voor baby’s
Je bent mama
Lees het op Je bent mama
De schattenmand: een spel voor baby’s

Vandaag willen we het over de schattenmand hebben, een spel voor baby's waarmee ze tegelijkertijd kunnen spelen, ontdekken en leren.