Zweet en lichaamsgeur in de adolescentie: wat je moet weten

Tijdens de puberteit ondergaat het lichaam door hormonale veranderingen meerdere veranderingen. En hoewel ze niet ernstig zijn, kunnen ze wel erg vervelend zijn. Lees meer over zweten en lichaamsgeur in de puberteit.
Zweet en lichaamsgeur in de adolescentie: wat je moet weten

Laatste update: 14 oktober, 2021

Zweet en lichaamsgeur zijn twee belangrijke spelers in de lichamelijke veranderingen tijdens de adolescentie. Ze zijn meestal een zeer frequente reden voor een consult, omdat ze erin slagen het gevoel van eigenwaarde aan te tasten en zelfs het gezinsleven te verstoren.

We vertellen je waarom deze veranderingen in je lichaam optreden en welke maatregelen je moet nemen om ze te voorkomen. Mis het dus niet!

Wat is zweet?

Zweet is een waterig mengsel van zeer complexe chemische stoffen. Het bestaat hoofdzakelijk uit water, natriumchloride (zout), en verschillende elementen in wisselende concentraties. Onder hen bevinden zich vitamine K en bepaalde enzymen of peptiden.

Het doel van deze afscheiding is de temperatuur te regelen en de huidbarrière te beschermen. Daarom maakt de productie ervan deel uit van een fysiologisch, natuurlijk en essentieel proces voor de gezondheid.

De zweetproducerende klieren

Er zijn twee hoofdsoorten zweetklieren, die verantwoordelijk zijn voor de productie van zweet (Engelse link):

  • Eccriene zweetklieren: Deze zijn het talrijkst, zijn over het grootste deel van het lichaam verspreid en produceren de grootste hoeveelheid zweet. Ze hebben de neiging zich te concentreren op de handen, de voeten, het gezicht en de rug.
  • Apocriene zweetklieren: Deze spelen een ondergeschikte rol in de totale zweetproductie, omdat ze beperkt zijn tot specifieke lichaamsregio’s, zoals de oksels, de tepelhof en de uitwendige genitale zone.

Behalve zweet bevat onze huid ook andere soorten klieren (talgklieren genoemd) die een meer stroperige en vettige vloeistof afscheiden. Dit product hoopt zich vervolgens op aan het huidoppervlak en kan de samenstelling van zweet veranderen. In het algemeen liggen deze klieren dicht bij de haarfollikels, ter hoogte van de hoofdhuid, het gezicht en de anogenitale streek.

Zweet en lichaamsgeur in de adolescentie

Veranderingen in zweet en lichaamsgeur tijdens de puberteit

Als de puberteit begint, treden in het hele lichaam hormonale veranderingen op, die ook de zweet- en talgklieren van de huid beïnvloeden.

De hormonen van deze fase veranderen de pH van de huid en dit wekt een toename op van de gebruikelijke bacteriële flora, die verantwoordelijk is voor de afbraak van zweet (Engelse link) en de verandering van de geur ervan. De toename van het aantal bacteriën op de huid leidt dan ook tot een verhoogde onaangename lichaamsgeur, kenmerkend voor dit stadium.

Van hun kant stimuleren de puberale hormonen ook de eccriene klieren, die de zweetproductie in het hele lichaam verhogen. Dit verklaart waarom tieners veel meer transpireren dan kinderen.

Bromhidrosis

Dit is een veel voorkomende pathologie, die de levenskwaliteit van de mensen die eraan lijden sterk beïnvloedt. Het belangrijkste kenmerk is de aanwezigheid van stinkend zweet over het hele lichaam.

In het algemeen kan het behandeld of voorkomen worden met bepaalde veranderingen in de hygiënische gewoonten. Er zijn echter ook medische behandelingen.

Het is belangrijk een specialist te raadplegen bij merkbare veranderingen in de geur, want die kunnen verband houden met bepaalde ziekten, zoals diabetes, nierziekte en leverproblemen.

Adviezen om zweet en lichaamsgeur in de puberteit te vermijden

Puberale hormonale veranderingen zijn onvermijdelijk, maar je kunt bepaalde hygiënische maatregelen nemen om je levenskwaliteit te verbeteren. Een zachte schoonmaakroutine met neutrale producten die vrij zijn van agressieve middelen of sulfaten is bijvoorbeeld zeer aan te bevelen.

Hier zijn wat tips om je huid er beter uit te laten zien:

  • Verhoogde frequentie van het afspoelen van je huid om overtollig zweet tegen te gaan.
  • Kies altijd pH-neutrale hygiëneproducten, zoals antibacteriële gels.
  • Kies de deodorant die het best aan de behoeften van je lichaam voldoet: conventionele deodorants bestrijden bacteriën die nare geurtjes veroorzaken, terwijl antiperspiranten de productie van zweet en vocht verminderen.
  • Probeer te harsen om het zweten en de geur op bepaalde plekken, zoals de oksels, te verminderen.
  • Verschoon je meerdere keren per dag en was je kleding goed.
  • Vermijd schoeisel van synthetische materialen om voetengeur te verbeteren.
Vrouw knijpt neus dicht voor stinkvoeten

Lichamelijke veranderingen tijdens de adolescentie

De adolescentie brengt een enorme hoeveelheid lichamelijke en geestelijke veranderingen met zich mee, die je zo goed mogelijk moet begeleiden.

Over het algemeen zijn de veranderingen in de huid mild en van voorbijgaande aard, en zowel hyperhidrosis als bromhidrosis komen in dit stadium niet vaak voor.

Minimale veranderingen kunnen echter een enorme impact hebben op jonge mensen en het is belangrijk de nodige verzorgingsrichtlijnen aan te bieden, zodat dit hun emoties en sociale relaties niet beïnvloedt. Wellicht ook interessant voor jou

Wat is groeipijn bij kinderen en pubers?
Je bent mama
Lees het op Je bent mama
Wat is groeipijn bij kinderen en pubers?

Groeipijn komt tijdens hun ontwikkeling heel vaak voor bij kinderen en tieners. Ze kunnen ongemak voelen in hun armen, benen en ledematen.



  • Lam TH, Verzotto D, Brahma P, Ng AHQ, Hu P, Schnell D, Tiesman J, Kong R, Ton TMU, Li J, Ong M, Lu Y, Swaile D, Liu P, Liu J, Nagarajan N. Understanding the microbial basis of body odor in pre-pubescent children and teenagers. Microbiome. 2018 Nov 29;6(1):213. doi: 10.1186/s40168-018-0588-z. PMID: 30497517; PMCID: PMC6267001. Disponible en: https://europepmc.org/article/pmc/pmc6267001
  • Gerrett N, Griggs K, Redortier B, Voelcker T, Kondo N, Havenith G. Sweat from gland to skin surface: production, transport, and skin absorption. J Appl Physiol (1985). 2018 Aug 1;125(2):459-469. doi: 10.1152/japplphysiol.00872.2017. Epub 2018 May 10. PMID: 29745799. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29745799/
  • Perera E, Sinclair R. Hyperhidrosis and bromhidrosis — a guide to assessment and management. Aust Fam Physician. 2013 May;42(5):266-9. PMID: 23781522. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23781522/
  • Semkova K, Gergovska M, Kazandjieva J, Tsankov N. Hyperhidrosis, bromhidrosis, and chromhidrosis: Fold (intertriginous) dermatoses. Clin Dermatol. 2015 Jul-Aug;33(4):483-91. doi: 10.1016/j.clindermatol.2015.04.013. Epub 2015 Apr 8. PMID: 26051066. Disponible en: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26051066/