Wat is het syndroom van Raynaud?

Het syndroom van Raynaud is een vasculaire ziekte die de tepel kan aantasten. Tijdens de lactatie moet het behandeld worden om spenen te voorkomen.
Wat is het syndroom van Raynaud?

Laatste update: 25 mei, 2022

Het syndroom van Raynaud is een vasculaire ziekte die een voorbijgaand tekort aan zuurstof in de meest afgelegen weefsels van het lichaam veroorzaakt. Een van de gebieden die door dit verschijnsel kunnen worden aangetast is de tepel, die hevige pijn veroorzaakt tijdens het geven van borstvoeding.

Helaas is deze aandoening de oorzaak van veel gevallen van vroegtijdig stoppen met borstvoeding geven. Maar er is een behandeling om het te bestrijden. Hoe manifesteert deze aandoening zich en hoe worden de symptomen bestreden? We vertellen je erover in dit artikel.

Het syndroom van Raynaud

Het syndroom van Raynaud is een ziekte waarbij een voorbijgaande vernauwing van bloedvaten van klein kaliber optreedt. Meer bepaald treedt het op in de kleine kaliber slagaders die de huid bevloeien, waardoor de bloedstroom naar de meer ‘verafgelegen’ weefsels van het lichaam belemmerd wordt: de handen, voeten, neus of tepels.

Deze vasculaire spasmen uiten zich met veranderingen in de kleur en temperatuur van de eerder genoemde structuren en komen meestal vaker voor bij het vrouwelijk geslacht (Engelse link). Men schat dat het Syndroom van Raynaud van de tepel 20% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd treft.

Het probleem is de negatieve gevolgen die optreden bij het geven van borstvoeding aan een baby: intense en stekende pijn, kleurveranderingen, zweren en barsten in de tepel

Het syndroom van Raynaud wordt vanwege de pijn meestal verward met een infectie veroorzaakt door de schimmel Candida albicans. Een specialist weet echter met een klinisch onderzoek de juiste diagnose te stellen.

Wat is het syndroom van Raynaud
Wanneer een moeder pijn ervaart tijdens of vlak na het geven van borstvoeding, moet ze door een lactatiekundige worden geëvalueerd.

Wat veroorzaakt het syndroom?

De precieze oorzaak van deze ziekte is nog onbekend. Wel zijn enkele risicofactoren bekend die predisponeren voor het optreden ervan:

  • Een overdreven vasculaire reactie op kou (episodes komen vaker voor in de winter).
  • Emotionele stress: Bij stress worden catecholamines afgescheiden, stoffen die predisponeren tot vasculaire spasmen.
  • Mechanische borstvoedingsproblemen, zoals een slechte tepelaanhechting of een kort frenulum op de tong van de baby. Beide situaties veroorzaken namelijk trauma aan een gevoelige plek en kunnen de symptomen van het syndroom uitlokken.
  • Tepelinfecties.
  • Roken.
  • Alcoholgebruik.

Wat zijn de verschijnselen van het syndroom van Raynaud met betrekking tot de tepel?

De verschijnselen die typisch zijn voor deze aandoening hebben meestal een wisselende intensiteit en frequentie, zodat ze kunnen optreden tijdens het voeden of enkele minuten na het geven van borstvoeding.

Hieronder kunnen we de meest opvallende ongemakken beschrijven:

  • Pijn aan de tepel: Van grote intensiteit en plotseling beginnend in de tepel. Veel vrouwen beschrijven ze als pinnen en naalden die optreden rond voedingen. Ze worden erger bij koude en verbeteren als er warmte op de aangedane plek wordt aangebracht.
  • Kleurverandering aan het uiteinde van de tepel: Omdat het bloed het uiteinde van de tepel niet goed bereikt, wordt de tepel na het voeden wit. Daarna wordt hij paars en keert dan terug naar roze.
  • Barstjes, zweertjes of blaren op de tepel.

Als de doorbloeding weer normaal is, is er een kloppend of tintelend gevoel over de tepel en wordt de huid rood. Deze symptomen kunnen beide borsten treffen, maar niet tegelijk.

De behandeling van het syndroom van Raynaud

De behandeling van het syndroom van Raynaud tijdens de borstvoeding is gericht op het verlichten van ongemakken en het voorkomen van complicaties die te maken hebben met ischemie van het borstweefsel. Daarom is het de bedoeling de vasoconstrictie te verminderen en de vasodilatatie in het tepelgebied te bevorderen.

Tot de aanbevolen behandelingsmaatregelen behoren onder meer de volgende:

  • Vermijd blootstelling van de moeder aan kou, vooral tijdens het geven van borstvoeding.
  • Kies kleding die de aangedane plek warm houdt.
  • Geef borstvoeding op warme plaatsen.
  • Breng warmte aan op de tepelzone voor en na het voeden. Een goede techniek is bijvoorbeeld een katoenen sok te gebruiken, die je vult met ongekookte rijst, er een knoop in legt en een paar seconden in de magnetron verwarmt. Leg hem dan op de borst, verwarm de plek, en bied de baby meteen een voeding aan.
  • Corrigeer slechte borstvoedingshoudingen die tepeltrauma in de hand werken.
  • Consumeer warme dranken vóór de borstvoeding, maar vermijd koffie of andere dranken die cafeïne of theïne bevatten vanwege hun vasoconstrictor effect.
  • Voer ontspanningsactiviteiten uit om stresste verminderen. Evenzo, als borstvoeding dit gevoel motiveert, ontspan en kalmeer eventuele angst voordat je de borst aanbiedt.
  • Houd een aerobic bewegingsroutine aan en consumeer supplementen van magnesium, calcium, vitamine B6, en teunisbloemolie.
  • Vermijd roken.
  • Overweeg het gebruik van orale pijnstillers om de pijn te beheersen.

40% van de moeders die borstvoeding geven melden een verlichting van de symptomen na het opvolgen van deze aanbevelingen.

Mochten deze aanhouden, dan zal de specialist een farmacologische behandeling met oraal nifedipine aangeven. Dit is een antihypertensivum dat vrij effectief is en verenigbaar met borstvoeding.

Een flesje melk staat klaar voor de baby
Vroegtijdig afwennen is een van de mogelijke gevolgen van een onbehandeld syndroom van Raynaud. Zoek begeleiding om de moeilijkheden ervan te overwinnen en de borstvoeding vol te houden.

Vermijd vroegtijdig spenen!

Hoewel het syndroom van Raynaud van de tepel vaak ongemak veroorzaakt en het geven van borstvoeding bemoeilijkt, mag het geen reden zijn voor vroegtijdig spenen.

Met het nemen van de juiste maatregelen nemen de symptomen meestal af en kan de moeder borstvoeding blijven geven. Daarom is het belangrijk dat je de steun hebt van een lactatiekundige (Engelse link) en dat je je huisarts om hulp vraagt wanneer je die nodig hebt. Op die manier zul je je baby de kostbaarste voeding kunnen geven die er is. Wellicht ook interessant voor jou

Het spenen van je baby: moeilijker dan je denkt
Je bent mama
Lees het op Je bent mama
Het spenen van je baby: moeilijker dan je denkt

Het spenen van je baby is een delicaat proces dat je geleidelijk aan moet afbouwen. Het vergt veel geduld, maar is niet het einde van jullie contac...