De waterkringloop: hoe leg je het aan kinderen uit?

07 mei, 2020
We bestaan grotendeels uit water, net als de aarde. De watercyclus helpt niet alleen onze gezondheid, maar ook de hele planeet. Lees in dit artikel hoe je dit aan kinderen kunt uitleggen.

Waardoor verandert water van de ene staat naar de andere? We proberen deze vraag op een leuke en leerzame manier te beantwoorden om de waterkringloop aan kinderen uit te leggen.

Water is een essentieel element op aarde: 75% van het landoppervlak is bedekt met water, maar slechts 3,5% van die hoeveelheid is zoet water. Bovendien bestaat 69% van dat zoete water uit ijs. De resterende 31% is vloeibaar in rivieren en ondergronds. Je kunt ook water als gas in de atmosfeer zien circuleren.

Wat is de waterkringloop?

Water is een molecuul dat bestaat uit twee waterstofatomen en één zuurstofatoom. Het is smaakloos, kleurloos en geurloos. Water kan ook in drie toestanden voorkomen: vloeibaar (het water dat we drinken), vast (ijsblokjes die ons in de zomer koel houden) of gas (waterdamp die in de atmosfeer terechtkomt).

Water beweegt door deze drie toestanden in wat we de watercyclus noemen. De motor die verantwoordelijk is voor deze beweging is de zon, die vloeibaar water uit zeeën en meren verdampt in de atmosfeer. Daar, met behulp van zwaartekracht-, wind- en temperatuurveranderingen, zal water teruggaan naar het aardoppervlak in de vorm van regen, sneeuw of hagel.

Ook mensen en levende wezens dragen bij aan deze cyclus. We drinken water en verdrijven het later.

De watercyclus uitleggen aan kinderen

De hydrosfeer is de verzameling van al het water op aarde. Naast het vloeibare water in zeeën, oceanen en rivieren zijn ook gletsjers een belangrijk onderdeel. Dit zijn de ijslagen die in de oceanen drijven.

  • Het vloeibare water in zeeën, meren of rivieren verdampt door de warmte die de zon produceert.
  • Vervolgens stijgen de verdampte waterdeeltjes op en condenseren ze in de atmosfeer.
  • Daar koelt de waterdamp af en condenseert tot kleine waterdruppeltjes die wolken vormen.

Dankzij de wind verplaatsen de wolken zich naar koudere gebieden waar het valt in de vorm van regen, sneeuw of hagel. Zo gaat water terug naar de aarde. Het water dat door de bergen is gevallen, stroomt naar rivieren of wordt onderdeel van het grondwater.

Experiment om de waterkringloop aan kinderen uit te leggen

Materialen

  • Twee kommen, bij voorkeur van glas. Zo niet, dan kun je plastic kommen gebruiken zolang ze transparant zijn.
  • Kleurstof voor levensmiddelen
  • Een theelepel zout
  • Doorzichtige plastic folie
  • Een appel

Werkwijze

  1. Verwarm het water een beetje in een pan en voeg vervolgens de kleurstof en het zout toe. Op die manier help je het zout oplossen in het water.
  2. Zodra het zout is opgelost, giet je het mengsel in een grotere transparante kom. Plaats in het midden een andere, kleinere kom.
  3. Bedek het met de plasticfolie en plaats een appel in het midden om het te verzwaren. Plaats vervolgens het geheel bij het raam waar ze in de zon staan.
Experiment om de waterkringloop aan kinderen uit te leggen

  1. Na een tijdje zie je wat water aan de binnenkant van het plastic folie. Het wordt namelijk verdampt en gecondenseerd water.
  2. Druk in het midden van de film om de waterdruppels te concentreren zodat ze in de kleinere kom vallen.

Resultaten van het watercyclus-experiment

Bij verhitting verdampt het water. Als het dan het plastic bereikt, kan het niet hoger stijgen, zoals wanneer het de atmosfeer bereikt. Vervolgens zal het afkoelen en beginnen het waterdruppels te vormen die je op het plastic folie kunt zien. In de natuur vormen zich zo wolken.

Als je het water test dat in het kommetje is neergeslagen, zul je zien dat het kleurloos en smaakloos is, zoals regenwater.

We hopen dat je veel plezier beleeft aan dit eenvoudige experiment om de watercyclus aan kinderen uit te leggen.

  • Amorós, M. (2014) Ciclo del agua [artículo en blog]. Recuperado de: rimasdecolores.blogspot.com
  • Santillana Educación, S.L. (2015). Ciencias de la naturaleza: 4º de primaria
  • Vera, N. y Camilloni, I. (2007) El ciclo del agua [artículo en web]. Recuperado de: www.bnm.me.gov.ar