Adenovirus infecties bij zuigelingen en kinderen: wat je moet weten

Adenovirus infecties bij zuigelingen en kinderen verschijnen meestal met milde symptomen, maar we moeten op de evolutie ervan letten.
Adenovirus infecties bij zuigelingen en kinderen: wat je moet weten

Laatste update: 11 augustus, 2022

Adenovirus infecties komen veel voor bij de hele bevolking en veroorzaken meestal milde en zelfbeperkende symptomen. Bij zuigelingen en kinderen kunnen de infecties die ze veroorzaken echter agressiever zijn en verschillende lichaamssystemen aantasten.

Ontdek hieronder daarom welke ziekten deze virussen veroorzaken en hoe je ze kunt voorkomen.

Wat zijn adenovirussen en hoe worden ze overgedragen?

Adenovirussen zijn leden van een grote virusfamilie die Adenoviridae heet. Er zijn minstens 57 ondersoorten (of serotypen) geïdentificeerd die mensen kunnen treffen, en die zijn ingedeeld in 7 soorten, van A tot G. Elk van hen wordt in verband gebracht met een ander soort infectie:

  • A: tasten bijvoorbeeld het maag-darmstelsel aan en veroorzaken gastro-enteritis (Spaanse link).
  • B: infecteren het ademhalingsstelsel en het oogapparaat. Ze veroorzaken catarre, longontsteking en bindvliesontsteking.
  • D: hebben een voorliefde voor het oogstelsel en veroorzaken uitbraken van bindvliesontsteking.
  • E: tasten het ademhalingsstelsel en het oogstelsel aan.
  • Serogroepen F en G: veroorzaken gastro-intestinale infecties.

Een van de belangrijkste kenmerken van infecties door adenovirussen is dat ze meestal zelfbeperkend zijn. Dat wil zeggen dat ze na een paar dagen vanzelf verdwijnen zonder specifieke behandeling.

Adenovirus infecties kunnen zeker mensen van elke leeftijd treffen, maar ze komen vaker voor in de kindertijd, vooral bij kinderen jonger dan 5 jaar.

In het algemeen zijn adenovirus infecties bij kinderen frequent, van korte duur en mild. Er zijn echter gevallen van ernstiger en zelfs dodelijke infecties.

Een dit jaar gepubliceerde studie (Engelse link), die klinische gegevens verzamelde over enkele kinderen die tussen 2005 en 2020 in het ziekenhuis werden opgenomen voor adenovirus infecties, ontdekte bijvoorbeeld dat 5% van hen intensieve zorg nodig had en dat 49% van hen voordien gezond was. Hoewel enkele sterfgevallen door deze oorzaak werden gemeld, hadden alle overleden kinderen een of andere onderliggende ziekte.

Adenovirus infecties bij zuigelingen en kinderen
Adenovirussen zijn een veel voorkomende oorzaak van kinderziekten. Ze veroorzaken infecties in verschillende lichaamssystemen en zijn vrij besmettelijk.

Adenovirus overdrachtsroutes

Adenovirussen zijn dus zeer besmettelijke virussen, die op twee manieren door direct contact van mens tot mens worden overgedragen: namelijk door het inademen van besmette ademhalingsdruppeltjes of door contact met een besmet oppervlak. De overdracht ervan kan dus gebeuren via lucht, water en de fecaal-orale route.

De Adenoviridae familie heeft een wereldwijde verspreiding en kan op elk moment van het jaar uitbraken en epidemieën veroorzaken.

Bij kinderen is dit virus gemakkelijk overdraagbaar, omdat ze vaak voorwerpen in hun mond stoppen en hun handen wassen vaak gebrekkig is. Daarom zijn scholen en kinderdagverblijven vaak de epicentra van uitbraken.

Typische symptomen van adenovirus infecties bij zuigelingen en kinderen

Bij de meeste gezonde mensen zijn adenovirus infecties asymptomatisch of mild. Maar bij zuigelingen en kinderen, die door hun jonge leeftijd nog geen immuungeheugen hebben, is de infectie meestal iets omvangrijker.

De incubatietijd van een adenovirus varieert van 2 dagen tot 2 weken. Na deze periode begint het symptomatische stadium. Hieronder volgen de meest kenmerkende verschijnselen van elke soort infectie.

Algemene symptomen

  • Koorts.
  • Hoofdpijn.
  • Vermoeidheid.
  • Gezwollen klieren in de hals, oksels, buik, of liezen.

Symptomen van infectie van de luchtwegen

  • Keelpijn.
  • Verstopte neus.
  • Hoest.
  • Moeite met ademhalen (bijvoorbeeld bij longontsteking).

Maagdarmstelsel symptomen

Verschijnselen aan de urinewegen

  • Verhoogde frequentie van urineren.
  • Brandend gevoel en ook pijn bij het plassen.
  • Aanwezigheid van bloed in de urine (in gevallen van hemorrhagische cystitis).

Conjunctivitis

  • Oedeem van de oogleden.
  • Rode en geïrriteerde oogbol.
  • Jeuk of een korrelig gevoel in de ogen bij het knipperen.
  • Geelachtige afscheiding die uit de traanbuisjes komt.

Diagnose van adenovirus infecties

De diagnose van adenovirus wordt gesteld door een kinderarts aan de hand van lichamelijk onderzoek en vervolgens evaluatie van de symptomen van het kind.

Als de specialist het nodig acht, kan hij enkele tests bevelen om het virus te isoleren, zoals een neusswab of de analyse van oog-, ademhalings-, ontlasting-, of urine-afscheidingen.

In de meeste gevallen zijn aanvullende tests niet nodig, omdat het klinische beeld na een paar dagen vanzelf overgaat. In het algemeen zijn ze namelijk gereserveerd voor gevallen van ernstige infectie die ziekenhuisopname vereisen.

Een kind bij de kinderarts
De diagnose van adenovirus infecties is klinisch. Dat wil zeggen, ze vereisen een gedetailleerd lichamelijk onderzoek en vervolgens een goede evaluatie van de toestand van het kind.

Hoe kunnen we adenovirus infecties bij zuigelingen en kinderen behandelen?

Omdat het virale infecties zijn, bestaat er geen genezende behandeling en kinderen herstellen meestal vanzelf. Als behandeling geïndiceerd is, is die in elk geval gericht op het tot rust brengen van de symptomen van de infectie en niet op het uitroeien van de oorzaak.

Kunnen adenovirussen hepatitis veroorzaken?

De laatste tijd heeft het adenovirus F41 ook sterk aan populariteit gewonnen, vanwege bepaalde hypotheses die het in verband brengen(Engelse link) met de huidige uitbraak van hepatitis bij kinderen.

In dit verband moeten we echter opmerken dat men dit subtype associeert met gastro-intestinale ziekten. En in bepaalde contexten, zoals eerdere ziektes of de leeftijd van het kind, kan het ernstiger aandoeningen veroorzaken, zoals hepatitis.

Deskundigen denken dat een nieuw, agressiever subtype van het adenovirus of F41 zelf kinderen kan aanvallen van wie het immuunsysteem ‘verzwakt’ is na door SARS-COV2 ingesloten te zijn geweest.

Zeker is echter dat, alvorens deze hypothese te beweren, gewacht moet worden op de resultaten van meer sluitende studies.

Kunnen we adenovirus infecties voorkomen?

Zoals aan het begin van dit artikel vermeld, zijn adenovirussen gemakkelijk overdraagbare micro-organismen, maar hun infecties kunnen we voorkomen met enkele hygiënische maatregelen:

  • Vermijd vooral contact met besmette kinderen.
  • Leer, houd toezicht en moedig het kind aan om op de juiste manier HANDEN TE WASSEN.
  • Maak oppervlakken die het kind aanraakt, zoals vloeren, tafels en speelgoed,dagelijks schoon.
  • Vermijd dat het kind persoonlijke voorwerpen deelt met andere kinderen, zoals thermosflessen, bekers, handdoeken, of tandenborstels.
  • Leer kinderen ook te hoesten en te niezen in de holte van de elleboog of gebruik tissues.
  • Bied ook alleen schoon water en goed gewassen voedsel aan.

Hoewel adenovirus infecties meestal mild zijn, is het belangrijk tijdens de infectie op de symptomen van de kleintjes te letten en bij twijfel de kinderarts te raadplegen. Wellicht ook interessant voor jou

Ontdek alles wat je moet weten over enterovirussen
Je bent mama
Lees het op Je bent mama
Ontdek alles wat je moet weten over enterovirussen

Enterovirussen worden overgedragen via afscheidingen van de luchtwegen (hoesten, slijm, niezen) of via de orale-fecale weg. Ontdek meer.