Fluoride vernis: wat is het en waar wordt het voor gebruikt bij kinderen?

Fluoride vernis is een tandheelkundig product dat gaatjes bij kinderen helpt voorkomen of behandelen. We vertellen je alles wat je moet weten.
Fluoride vernis: wat is het en waar wordt het voor gebruikt bij kinderen?
Vanesa Evangelina Buffa

Geschreven en geverifieerd door de tandarts Vanesa Evangelina Buffa.

Laatste update: 06 januari, 2023

Gaatjes zijn een van de meest voorkomende ziekten tijdens de kindertijd. Het gebruik van fluoride biedt grote voordelen bij het voorkomen ervan. Het is zelfs in staat ze in hun vroege stadium terug te draaien. Er zijn verschillende manieren om dit mineraal op te nemen en van zijn voordelen te profiteren, waaronder fluoride vernis dat de tandarts direct op de tandoppervlakken aanbrengt.

Wanneer je je kindertandarts bezoekt, kan de deskundige je voorstellen dit product te gebruiken, en daarom vertellen we je er in dit artikel alles over in detail. Mis het niet!

Wat is fluoride en hoe werkt het?

Laten we, voordat we je vertellen over fluoride vernis, eerst een paar belangrijke aspecten van fluoride nader bekijken. Het is een natuurlijk mineraal dat aanwezig is in sommige voedingsmiddelen, zoals vis, groene bladgroenten en kool, druiven, tarwe, rijst, thee, en water.

Fluoride is aanwezig als ingrediënt in verschillende eetbare of drinkbare producten. Daarom maken veel gemeenschappen gebruik van de preventieve werking tegen gaatjes en voegen het toe aan leidingwater, melk, of keukenzout.

Het maakt ook deel uit van de bestanddelen van verschillende huishoudelijke mondhygiëne producten, zoals tandpasta, tandzijde en mondwater. Er zijn zelfs speciale materialen en presentaties die de tandarts in de tandartspraktijk gebruikt om gaatjes te voorkomen of te behandelen.

Fluoride kan zich met andere mineralen in het lichaam verbinden en zo tanden en botten versterken. In tanden bijvoorbeeld verbindt het zich met glazuurkristallen om hun weerstand tegen ontkalking te verhogen.

De aanwezigheid van fluoride in het mondmilieu remt de aanhechting van ziektekiemen aan elkaar, wat de vorming en ophoping van bacteriële plaque verhindert. Het vermindert ook de stofwisseling van bacteriën en vermindert de productie van zuren die schadelijk zijn voor de tanden.

Een kind poetst haar tanden
Kinderen moeten bij elk tandenpoetsen fluoride tandpasta gebruiken, maar soms is dat alleen niet genoeg. Raadpleeg daarom je kindertandarts voor de beste zorg voor het gebit van je kinderen.

Bronnen van fluoride

De opname van fluoride in het lichaam gebeurt op twee belangrijke manieren:

  • Systemisch: het mineraal wordt ingenomen en via het bloed door het lichaam verdeeld. Eenmaal in de mond wordt het afgezet op de zich vormende tandstructuren en verhoogt hun weerstand. Met andere woorden, het is een belangrijke bron bij zuigelingen en jonge kinderen.
  • Plaatselijk: dit gebeurt op de tanden die al doorgekomen zijn en in de mond zitten. Fluoride komt uit pasta’s, tandzijde en spoelingen die we thuis gebruiken, of uit materialen, vernissen of gels die door een tandarts aangebracht worden.

Wat is fluoride vernis?

Fluoride vernis is een tandheelkundig product dat op de tanden wordt aangebracht om gaatjes te voorkomen. Het helpt ook om ze te stoppen en te verminderen, zodat ze niet verergeren.

Het is een lak met een romige consistentie, gele kleur en aangename smaak, die hoge concentraties fluoride bevat.

Met het aanbrengen van fluoride vernis op het glazuur wordt de combinatie van dit element met andere mineralen in de tanden bevorderd. Zo krijgt het behandelde element weerstand tegen de inwerking van bacteriële zuren en wordt, in het geval van gaatjes, remineralisatie (Spaanse link) van de tandstructuur mogelijk.

Waarvoor wordt fluoride vernis bij kinderen gebruikt?

Zoals we al gezegd hebben, is fluoride in staat de ontwikkeling, de verspreiding en de stofwisseling van bacteriën in de mond te verminderen, waardoor de zuurtegraad die schadelijk is voor de tanden afneemt. In combinatie met de andere mineralen in het glazuur maken ze het bovendien nog resistenter.

In gevallen waar het carieuze proces al begonnen is, kan fluoride het verlies van hard weefsel stoppen en remineralisatie bevorderen. Dit gebeurt doordat het in de tandstructuur wordt opgenomen door de vorming van nieuwe fluorapatietkristallen.

Daarom wordt, zoals we je al verteld hebben, fluoride vernis gebruikt om gaatjes bij kinderen te voorkomen of te behandelen. Het belangrijkste voordeel ervan is dat het door zijn consistentie de contacttijd tussen het mineraal en het tandglazuur verlengt en zo werkt als een reservoir met langzame afgifte.

Volgens gegevens uit een review van de Cochrane Collaboration Oral Health Group (Engelse link):

“Kinderen en adolescenten die periodiek behandeld worden met fluoride vernis krijgen 43% minder nieuwe gaatjes in de blijvende tanden en 37% minder in de melktanden”.

Aanwijzingen voor fluoride vernis

Kindertandartsen nemen meestal hun toevlucht tot deze gemakkelijke, handige en doeltreffende behandeling in die gevallen waarin de kleintjes een hoog of zeer hoog risico op gaatjes hebben. Hier volgen enkele specifieke gevallen:

  • Kinderen voor wie poetsen en flossen moeilijk is. Bijvoorbeeld kinderen met handicaps, gedragsproblemen, of gebrek aan medewerking.
  • Kinderen die een groot risico lopen gaatjes te ontwikkelen omdat ze orthodontische apparaten hebben, last hebben van crowding of een verkeerde stand van de tanden, veel zoetigheid consumeren, of een lage speekselproductie hebben.
  • Peuters met hart-, immuniteits-, of bloedstollingsproblemen. In deze gevallen verhoogt het ontstaan van gaatjes het risico op ernstige systemische complicaties.
  • Peuters met actieve gaatjes of met een voorgeschiedenis waarin ze deze aandoening hebben opgelopen.

Hoe wordt fluoride vernis op kindertanden aangebracht?

Het aanbrengen van fluoride vernis op kindertanden is heel gemakkelijk en comfortabel, zowel voor de patiënt als voor de tandarts.

Het bestaat uit het beschilderen van het oppervlak van de tanden met een klein penseeltje dat het materiaal bevat. Het lijkt op de manier waarop nagels met nagellak gelakt worden. Het proces duurt daarom maar een paar minuten en doet helemaal geen pijn.

Fluoride vernis is kleverig. Eenmaal aangebracht komt het in contact met speeksel en verhardt snel. Als het eenmaal op zijn plaats zit, kan het kind de aanwezigheid van het materiaal op zijn tanden voelen, maar het niet meer verwijderen.

De meeste merken brengen het product op de markt met een gelige kleur die zichtbaar is bij het aanbrengen. Maar deze vlekkerige verschijning is tijdelijk en verdwijnt na een paar uur of na het eerste poetsen. Momenteel worden transparante vernissen (Spaanse link) ontwikkeld om dit ongemak te voorkomen.

Een meisje bij de tandarts
Behandeling met fluoride vernis bij kinderen is veilig, want de aangebrachte doses zijn minimaal. Het beschermt de tanden van kinderen zelfs gedurende enkele maanden. De resultaten verbeteren echter als je het proces minstens om de 3 of 4 maanden herhaalt.

Nazorg

Als je kindertandarts de fluoride vernis op de tanden van je kind heeft aangebracht, zijn er bepaalde verzorgingen waar je rekening mee moet houden om de behandeling succesvol te laten zijn:

  • Je kind mag eten en drinken als het de tandartspraktijk verlaat, maar zeer harde, hete, kleverige of zure voedingsmiddelen moet je vermijden.
  • Tanden mogen minstens 4 tot 6 uur niet gepoetst of geflost worden. In de meeste gevallen is het beter tot de volgende dag te wachten om de mond opnieuw te ontsmetten.
  • Als je kind weer zijn tanden poetst, moet hij/zij alles uitspugen. Voorkom dat je kind de tandpasta of het speeksel inslikt.
  • De rest van de richtlijnen en verzorging die de tandarts in de tandartspraktijk aangeeft moet je ook volgen.

Bedenk dat, hoewel fluoride vernis een uitstekende preventieve maatregel tegen gaatjes is, het op zichzelf niet voldoende is. Het is altijd nodig om andere eenvoudige maar belangrijke zorg te handhaven, zoals poetsen en zorgen voor een goed dieet.

Voor de mondhygiëne van je kind zorgen en regelmatig met hem/haar naar de kindertandarts gaan zijn de beste strategieën om de mond van je kind gezond te houden. Wellicht ook interessant voor jou

Pediatrische tandartsen: wat zijn ze en wat is hun functie?
Je bent mama
Lees het op Je bent mama
Pediatrische tandartsen: wat zijn ze en wat is hun functie?

Pediatrische tandartsen zijn gespecialiseerd in de mondverzorging van kinderen. Lees verder en leer meer over het belang van dit beroep.



  • Alberti, Y., Diana, B., de Gouveia, M., & Molin, L. (2020). Agentes fluorados en la terapia de remineralización en niños: revisión sistemática. Revista de Iniciación Científica6.
  • Marinho VCC, Worthington HV, Walsh T, Clarkson JE. Fluoride varnishes for preventing dental caries in children and adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013, Issue 7. Art. No.: CD002279. DOI: 10.1002/14651858.CD002279.pub2
  • Perona, M. D. P. G., Gálvez, D. A., & Salinas, C. T. (2021). Novedades en el uso del barniz de flúor. Reporte de caso. Revista de Odontopediatria Latinoamericana3(2), 111-117.
  • Santamaría García, R. A., Mendoza Ibáñez, A. J., & Maldonado Avelar, E. C. (2016). Comparación de la efectividad en la remineralización de la lesión inicial de caries dental utilizando dos protocolos de aplicación y dos marcas de flúor barniz al 5%.
  • Casals Peidró, E., & Pereiro, G. (2014). Guía de práctica clínica para la prevención y tratamiento no invasivo de la caries dental. RCOE. Revista del Consejo General de Colegios de Odontólogos y Estomatólogos de España, 2014, vol. 19, num. 3, p. 189-248.
  • Colque Huasco, R. Uso del barniz de flúor en escolares a nivel preventivo (Doctoral dissertation).
  • Montaño Forero, A. C., Rangel Monroy, A. A., & Rodríguez Moreno, M. L. (2019). Flúor y su relación con estructuras dentales: un análisis bibliométrico.
  • Plaza Pedraza, C. L. (2021). Evaluación remineralizante de diferentes barnices de uso en odontopediatría con liberación de calcio y fluoruro en esmalte desmineralizado. Estudio in vitro (Bachelor’s thesis, Quito: UCE).

De inhoud van Je Bent Mama is uitsluitend bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden. Deze informatie vervangt op geen enkel moment de diagnose, het advies of de behandeling van een professional. Bij twijfel kun je het beste een betrouwbare specialist raadplegen.