Waarom is zwangerschap zo vermoeiend?

Je zit in het eerste trimester van je zwangerschap en je vraagt je waarschijnlijk af "waarom is zwangerschap zo vermoeiend?" Hier is wat je moet weten.
Waarom is zwangerschap zo vermoeiend?

Laatste update: 04 augustus, 2022

Veel vrouwen die voor het eerst zwanger zijn stellen dezelfde vraag: Waarom is zwangerschap zo vermoeiend? Als je de eerste maanden van de zwangerschap doormaakt, voel je je moe, wat je ook doet – of niet doet. Dit overkomt ons allemaal, zowel vrouwen die gewoonlijk vol energie zijn, als vrouwen die altijd de gewoonte hebben gehad om een middagdutje te doen. Als we zwanger zijn, raken we uiteindelijk uitgeput en voelen een slaperigheid die geen verklaring lijkt te hebben.

Tot de meest voorkomende symptomen tijdens de zwangerschap behoort het gevoel van intense en schijnbaar onverklaarbare vermoeidheid. Dit gaat vaak gepaard met overmatig slapen.

De eerste weken van de zwangerschap kunnen vreselijk zijn. Dat komt omdat, naast je moe en slaperig voelen, ook misselijkheid en overgeven heel gewoon zijn en een ravage aanrichten in je lichaam en je energieniveau. Maar wees gerust, dit duurt niet eeuwig. Aan het eind van het eerste trimester verdwijnen de symptomen en voel je je weer prima.

Deze opluchting is echter tijdelijk, want je lichaam voelt zich weer vermoeid tijdens het derde trimester als de baby al heel groot is, en daardoor ook je buik. In dat stadium draagt je lichaam gemiddeld 10 kg meer dan het gebruikelijke gewicht. Zoals je ziet zijn er dus heel wat redenen om slaperig te zijn als je zwanger bent, en ze zijn niet willekeurig. Ze hebben allemaal een reden.

AWaarom is zwangerschap zo vermoeiend

Waarom is zwangerschap zo vermoeiend?

De vermoeidheid en slaperigheid die je ervaart als je baby in je buik groeit, zijn grotendeels te wijten aan de hormonale en fysiologische veranderingen die je lichaam in de eerste weken van de zwangerschap begint door te maken.

Van de hormonen (Engelse link) die tijdens de zwangerschap een omwenteling in je lichaam teweegbrengen, is progesteron degene die er het meest uitspringt. De niveaus ervan ondergaan een stijging van meer dan 500%. De werking ervan is essentieel voor de instandhouding van de zwangerschap en voor de ontwikkeling van je baby. De stijging van het gehalte ervan veroorzaakt echter veel bijwerkingen, met als voornaamste het gevoel van extreme vermoeidheid en overmatige slaperigheid.

In de eerste weken van de zwangerschap moet je lichaam niet alleen de nodige voedingsstoffen voor de ontwikkeling van je baby leveren, maar ook de placenta produceren die je kind tijdens de zwangerschap zal voeden. Dit proces kost veel energie en maakt dat je lichaam voorrang geeft aan de ontwikkeling van de zwangerschap ten koste van je dagelijkse bezigheden.

De groei van de placenta kost ook energie

De baby en de placenta hebben ook bloed nodig. Veel van je bloedstroom is bestemd voor dit nieuwe wezen dat zich aan het ontwikkelen is. Behalve het omleiden van bloed stimuleren zwangerschapshormonen ook een verlaging van de bloeddruk door vaatverwijding van de slagaders.

Zwangere vrouwen hebben dus een lagere bloeddruk. Veel van het lichaamsbloed is bestemd om een weefselgebied te bevloeien dat groter is dan gewoonlijk. Dat gebied waar de liefde van je leven verblijft.

Tegelijkertijd verdunt het vasthouden van vocht het bloed, waardoor zwangere vrouwen relatief bloedarmoede krijgen. Dit draagt nog meer bij tot de vermoeidheid en onverdraagzaamheid die we in deze levensfase voelen tegenover lichamelijke inspanningen.

Aan het eind van het eerste trimester stabiliseert de hormoonspiegel zich en is de placenta al gevormd, zodat vermoeidheid en slaperigheid aanzienlijk verbeteren. In deze periode voelen veel vrouwen zich even energiek als altijd. Daarom staat het tweede trimester bekend als het gelukkige trimester. Al die onaangename symptomen die in de eerste weken van de zwangerschap opduiken, zijn dan namelijk verdwenen.

Naarmate je baby groeit, neemt ook de vermoeidheid toe

Maar het verhaal houdt daar niet op. We voelen ons vaak weer moe in het derde trimester, als ons lichaam begint te voelen dat het overtollig gewicht draagt.

Je baby alleen weegt ongeveer 3 kg, terwijl het lichaamswater en vruchtwater geschat worden op iets meer dan 5,5 tot 8 kg, en de placenta samen met de baarmoeder bijna 2 kg weegt. Daarom draagt elke moeder aan het eind van de zwangerschap gemiddeld 10 kg meer dan ze een paar maanden geleden nog droeg.

Tijdens de zwangerschap gaat je lichaam dus uit van een aanzienlijke gewichtstoename in een zeer korte tijd en heeft niet veel tijd om zich aan te passen. Bovendien werkt progesteron ook in op de spieren, pezen, ligamenten en gewrichten van het lichaam, waardoor hun normale werking verandert. Daardoor ben je vatbaarder voor pijn en blessures aan het bewegingsapparaat.

Een vader kust de zwangere buik van zijn vrouw

Waarom is zwangerschap zo vermoeiend in het derde trimester?

Het gevoel erg slaperig te zijn komt weer terug in het derde trimester van de zwangerschap. Dit gebeurt niet alleen door de directe werking van progesteron op het centrale zenuwstelsel, maar ook omdat de grote omvang van je buik je verhindert een goede nachtrust te krijgen.

In het laatste stadium van de zwangerschap is slapen op je rug of buik onmogelijk, en het is niet aan te raden op je buik te slapen. Idealiter slaap je de hele nacht op je zij, en in feite is het heel waarschijnlijk dat je, als je je op je gemak voelt, de rest van de nacht zo blijft liggen, want in dit stadium van je zwangerschap voel je dat je het heel moeilijk vindt om tijdens je slaap van houding te veranderen.

Tot overmaat van ramp voel je door de werking van progesteron en de samendrukking van de blaas door de baarmoeder de hele tijd aandrang om te plassen. Soms moet je ‘s nachts meer dan eens opstaan om naar het toilet te gaan, wat je slaap nog verder verstoort.

Dus naast alle vermoeidheid die zich gedurende de dag ophoopt door overgewicht, pijn, veelvuldige aandrang om naar het toilet te gaan, en ademhalingsmoeilijkheden (door een reusachtige baarmoeder die het middenrif samendrukt), heeft elke zwangere vrouw ook moeite om haar energie tijdens de nachtelijke slaap weer aan te vullen.

Zoals je ziet zijn er talloze antwoorden op de vraag waarom een zwangerschap zo vermoeiend is. Maar het ervaren van al deze ongemakken zal het waard zijn, want na 9 maanden heb je je pasgeboren baby in je armen. Wellicht ook interessant voor jou

Tips om beter te slapen tijdens je zwangerschap
Je bent mama
Lees het op Je bent mama
Tips om beter te slapen tijdens je zwangerschap

In dit artikel beschrijven we 12 tips om beter te slapen tijdens je zwangerschap. Van lavendelolie tot gezondheidsadvies.