Hoe verbeter je het fonologische bewustzijn van kinderen

13 juni 2019
Ontdek in dit artikel simpele activiteiten die je thuis met je kinderen kunt doen om hun fonologische bewustzijn te verbeteren.

Het fonologische bewustzijn is herkenning van de spreektaal. Wanneer mensen met anderen converseren ontwikkelen ze deze vaardigheid. Naarmate van tijd zullen kinderen leren dat spreektaal bestaat uit woorden, lettergrepen en fonemen.

“Het fonologisch bewustzijn is de metalinguïstische capaciteit dat zich geleidelijk ontwikkelt in de eerste vijf jaren van het leven. Dit begint bij de herkenning van de grotere en specifieke elementen van de spreektaal, woorden en lettergrepen, tot de kleinste en meest abstracte elementen, of fonemen.”
-Malva Villalón-

Zodra kinderen deze vaardigheid ontwikkelen kunnen ze beginnen met het manipuleren van geluiden in hun spreektaal. Wanneer dit gebeurt zullen ze letters visueel kunnen herkennen. Daarom kunnen afgedrukte figuren beter niet gebruikt worden om het fonologische bewustzijn te ontwikkelen om er zeker van te zijn dat er geen stappen over worden geslagen in dit proces.

De volgende activiteiten helpen bij het herkennen van geluiden voordat je begint met literaire oefeningen.

Oefeningen om het fonologische bewustzijn te ontwikkelen

Het luisterspel

De eerste geluiden die een kind zal leren te herkennen zijn degene die in het alledaagse leven voorkomen. 

  • Vraag kinderen om een paar minuten in stilte te zitten.
  • Vraag ze dan wat ze in deze minuten gehoord hebben.
  • Ze zullen waarschijnlijk het geluid van auto’s, het open en sluiten van deuren en de air-conditioning noemen.

Het onomatopeeën spel

Oefeningen voor het verbeteren van het fonologische bewustzijn

Dit spel is perfect om te doen met het gezin.

  • Zit in een cirkel en laat je kind in het midden zitten met zijn of haar ogen dicht.
  • Laat iemand dan opstaan, ergens heen lopen en daar een diergeluid maken.
  • Het kind moet wijzen naar de plek waar het geluid vandaan kwam. Dit spel is belangrijk omdat het de auditieve vaardigheden en concentratie verbetert.

Rijmen om het fonologische bewustzijn te verbeteren

Rijmen zijn ook heel goed voor het verbeteren van het fonologische bewustzijn. Ze helpen kinderen met het realiseren dat er klanken zijn die bijna hetzelfde klinken en helpen ze bij het imiteren van patronen in taal.

De beste manier om rijmen te gebruiken in het dagelijkse leven is door liedjes te zingen en poëzie en raadsels voor te lezen. Twijfel er niet aan om sommige woorden goed te articuleren, omdat dit de activiteit een stuk leuker zal maken.

Het fotospel

Zodra kinderen bekend zijn met rijmen, kan je ze nog meer uitdagen.

  • Pak een doos en doe er foto’s in van objecten die met elkaar rijmen.
  • Je kind moet vervolgens de foto’s uit de doos pakken en ze combineren met de andere foto die op het woord rijmt.

Het lettergrepenspel

Begrijpen hoe je woorden kan onderverdelen in lettergrepen is een belangrijke basis voor het spellen en de elementen van taal te begrijpen. Het hele gezin kan meedoen met deze activiteit.

  • Zit in een kring en laat elk gezinslid hun naam zeggen terwijl ze per lettergreep klappen.
  • Ga vervolgens verder met langere woorden.
  • Je kan ook foto’s gebruiken om dingen te benoemen of om je heen kijken en de namen van de objecten om je heen noemen.

Een lettergrepenlied dat het fonologische bewustzijn bevordert

Een lettergreeplied

Lettergreepliedjes helpen kinderen om te leren hoe ze woorden kunnen onderverdelen in lettergrepen.

Zoals je kan zien is het fonologische bewustzijn een belangrijke vaardigheid voor een goede ontwikkeling en andere communicatieve vaardigheden. Daarom is het essentieel om met behulp van simpele activiteiten zoals de spellen die we in dit artikel genoemd hebben deze vaardigheid te stimuleren.

Onthoud dat het van groot belang is om de luistervaardigheden van je kind te verbeteren zodat ze hun geletterdheid kunnen ontwikkelen.

  • Grant #90HC0001 for the U.S. Department of Health and Human Services, Administration for Children and Families, Office of Head Start, by the National Center on Cultural and Linguistic Responsiveness http://eclkc.ohs.acf.hhs.gov/hslc/tta-system/cultural-linguistic
  • Villalón, M. (2008). Alfabetización inicial: claves de acceso a la lectura y escritura desde los primeros meses de vida. Ediciones Universidad Católica de Chile.