Ziekten bij kinderen die geen behandeling nodig hebben

· 22 november 2018
We grijpen vaak snel naar medicijnen zoals antibiotica als ons kind ziek is. Maar zijn medicijnen altijd nodig? Vaak wordt je kind gewoon zelf weer beter, dankzij zijn eigen immuunsysteem.

Wanneer je kind opgroeit, wordt het als vanzelf blootgesteld aan verschillende types ziekten. In veel landen grijpt men bij ziekten bij kinderen snel naar medicijnen, omdat ouders denken dat dit daarop een antwoord is. Echter is er in veel van deze gevallen geen behandeling nodig.

Kinderen kunnen deze ziekten, dankzij hun immuunsysteem en de werking van antistoffen, op een natuurlijke manier te lijf gaan.

In de meeste gevallen zijn antibiotica niet nodig, aangezien niet alle farmaceutische middelen deze ziekten genezen maar eerder de problemen die tijdens het herstel optreden verminderen.

Men voert in Nederland een veel afwachtender beleid dan in andere landen. We weten immers dat te veel en te vaak antibiotica krijgen negatieve gevolgen kan hebben. 

Je zal zien dat ziekten bij kinderen die veroorzaakt worden door een virus, uit zichzelf na een paar dagen verdwijnen. Veel bacteriële infecties zoals de griep, hebben geen antibiotica nodig.

De griep is ernstiger dan een gewone verkoudheid. De symptomen zijn onder andere:

  • hoge koorts
  • een droge hoest
  • een gevoel van algehele malaise

Wanneer dit zich ontwikkelt is er doorgaans geen sprake van een loopneus. De griep wordt veroorzaakt door een virus, dat van jaar tot jaar onderhevig is aan verschillende variaties.

Er bestaan vaccinaties die een beschermende werking hebben tegen de griep. Er is echter geen garantie dat deze voorkomen dat je ziek wordt. Toch wordt het aangeraden om je kind te vaccineren voor de griep, wanneer hij bijvoorbeeld lijdt aan een chronische ziekte zoals astma.

De reden dat een  griepvaccinatie geen garantie biedt is dat het virus elk jaar verschillend is. Er zijn diverse virusstammen die griep kunnen veroorzaken en daarnaast kan een virusstam muteren.

Medicijnen zijn niet altijd nodig voor ziekten bij kinderen

Medicatie

Medicijnen tegen verkoudheid zullen de ziekte niet bestrijden. Ze maken het voor kinderen alleen verdraaglijker om ziek te zijn.

Onthoud daarnaast dat de griepvaccinatie verkoudheid niet zal tegengaan. Dit is één van de andere ziekten bij kinderen die kunnen ontstaat. Zoals we al eerder aangaven zijn antibiotica nutteloos bij verkoudheid. Het is alleen nuttig als er een bacteriële complicatie is ontstaan, zoals een longontsteking.

Medicijnen helpen alleen bij het verlichten van griepachtige verschijnselen. Denk bijvoorbeeld aan paracetamol, dat koorts vermindert en pijn verlicht, maar de ziekte niet verkorten kan. Het is het immuunsysteem van het kind dat de ziekte overwint.

Een normale verkoudheid, in tegenstelling tot de griep, heeft symptomen zoals:

  • slijmvorming
  • hoesten
  • soms ook koorts

Het slijm is vaak waterig en verloopt van:

  • wit tot geel
  • groen en dik
  • groen en droog

In deze laatste fase is het kind weer beter en is het alweer vatbaar voor de volgende verkoudheid.

Deze ziekte wordt niet veroorzaakt door verkoudheid, maar door een virus. Honderden verschillende virussen kunnen een verkoudheid veroorzaken. Daarom is het niet mogelijk om hier een vaccin voor te maken.

Antibiotica zijn ook niet nuttig bij het verhelpen van verkoudheden. Het verkeerd gebruiken van antibiotica, afgezien van de bijwerkingen en onnodige kosten, kan resistentie veroorzaken. Dat betekent dat het medicijn een volgende keer geen effect meer heeft. 

Wat helpt bij ziekten van kinderen en wat niet?

Op het moment dat je kind koorts heeft, kun je hem een koortsverlagend middel geven. Wanneer de hoest ernstige vormen aanneemt en je kind niet goed kan slapen moet je naar de dokter gaan. Hij kan medicatie voorschrijven die de hoest onderdrukt.

Wanneer je kind er echter goed mee om kan gaan is het beter om hem te laten hoesten zodat het slijm naar buiten komt. Het gebruik van vrij verkrijgbare neusspray en andere slijmoplossende middelen wordt niet aanbevolen voor kinderen jonger dan 12 jaar.

Wat helpt en wat niet bij ziekten bij kinderen

Er zijn geen noemenswaardige effecten aangetoond bij het gebruik van:

  • Slijmoplossende stoffen die werken om de hoest en het slijm te verhogen
  • mucolytica om het slijm dunner te maken
  • antihistaminica die men gebruikt voor allergieën
  • balsems

Hetzelfde kunnen we zeggen over vitamine C en natuurlijke producten zoals alternatieve medicijnen. Wanneer je kind zich weer een beetje beter voelt, is dat niet dankzij de laatste medicijnen die hij heeft ingenomen, maar is dit puur toeval.

Er zijn ziektes die zichzelf genezen

Acute oorontsteking kan veroorzaakt worden door een virus of een bacterie. Decennia lang behandelde men dit met antibiotica.

Doctoren stellen de diagnose van oorontsteking vrij snel, wanneer een kind koorts heeft en er verder niet zoveel aan de hand is. Het is gemakkelijk voor hen om zichzelf ervan te overtuigen dat het trommelvlies er wat rood uit ziet.

Verschillende wetenschappelijke studies tonen echter aan dat een behandeling van sommige ziekten bij kinderen zoals bijvoorbeeld oorontsteking praktisch zinloos is. De traditionele behandeling: 

  • verkort het ziekteproces niet
  • verlicht de pijn niet
  • beschermt het gehoor niet 

Behandeling kan gerechtvaardigd worden bij kinderen onder de twee jaar met een hoge koorts. Dat geldt ook voor kinderen met:

  • een slechte algehele conditie
  • een ontsteking aan beide oren
  • andere gerelateerde ziekten

Keelontsteking veroorzaakt symptomen zoals pijn die bij het slikken verergert. In vele gevallen is een virus de boosdoener. Hierdoor zijn antibiotica volkomen zinloos.

Soms veroorzaakt een bacterie zoals streptokokken een keelontsteking. Dan is het gebruikelijk om penicilline toe te dienen, zodat er zich geen zeldzame maar ernstige complicaties voordoen. Denk hierbij aan reumatische koorts.

De streptokokken-bacterie veroorzaakt normaal gesproken een koorts van hoger dan  38.5 ºC, zonder slijm of hoesten. Dit in tegenstelling tot een zere keel die gepaard gaat met hoesten en een loopneus en geen koorts die vaak veroorzaakt wordt door een virus.

Penicilline is niet bedoeld om keelontstekingen te verhelpen, maar om reumatische koorts te voorkomen. Keelontsteking is dan ook één van de ziekten bij kinderen die je niet sneller verhelpt door het gebruik van antibiotica.