De impact van maternale depressie op kinderen

9 maart 2020
Wanneer een moeder lijdt aan depressie, heeft dit ook gevolgen op haar kinderen. In dit artikel zullen we vertellen hoe je de impact van maternale depressie kunt verkleinen. 

Depressie tijdens de zwangerschap en na de geboorte komt vaker voor dan we denken. Daarnaast zijn er veel vrouwen die hier jarenlang last van hebben, wat invloed heeft op de opvoeding van hun kinderen. Weten hoe maternale depressie kinderen beïnvloed is essentieel om de goede maatregelen te nemen.

Veel van de symptomen die bij depressie komen kijken lijken erg op normale ervaringen die te maken hebben met zwangerschap en postpartum. Daarom is de kans groot dat veel vrouwen de verkeerde diagnose en behandeling krijgen. Dit maakt de situatie echter alleen maar erger.

De gevolgen van depressie heeft echter niet alleen invloed op de vrouw die er aan lijdt. Depressie heeft invloed op iedereen om de vrouw heen, en vooral haar kinderen. Aangezien de jeugd erg belangrijk is in de ontwikkeling van een persoon, kunnen ervaringen in de vroege jeugd van een kind zelfs nog invloed hebben wanneer hij of zij volwassen is.

Hoe heeft maternale depressie invloed op kinderen?

Zelfs tijdens de zwangerschap zien we bij kinderen van depressieve moeders een hogere hartslag. Daarnaast is er een grotere kans op een premature bevalling en een laag geboortegewicht. Na de bevalling zijn deze baby’s minder actief en zijn ze minder gevoelig voor vocale- en gezichtsuitdrukkingen. Ook hebben ze meer stresshormonen dan andere baby’s.

Postpartum depressie

Tegelijkertijd hebben deze kinderen meer kans op het ontwikkelen van stemmingsstoornissen en hebben ze problemen met zich aanpassen op sociaal en academisch gebied. De kans is ook groot dat maternale depressie impact heeft op de intelligentie en de gezondheidskwaliteit van het kind. En als laatste hebben deze kinderen een grotere kans dat zij in de loop van hun leven zelf depressief zullen worden.

Deze problemen zijn echter niet bij alle kinderen van depressieve moeders te zien. Dit is een indicatie dat er niet een directe relatie is. Dit vertelt ons dat er meerdere factoren een rol spelen.

Op welke manier komt die beïnvloeding voor?

De kwaliteit van de band tussen moeder en kind

Het opbouwen van een band tussen een moeder en haar kind is essentieel voor het welzijn van de baby. Moeders met depressie vinden het echter moeilijk om te herkennen wat hun baby nodig heeft. 

Ook hebben ze moeilijkheden met communiceren. Als gevolg is de communicatie tussen de moeder en haar kind slechter, wat erg verwarrend is voor baby’s.

In sommige gevallen voldoen deze moeders niet aan de behoeftes van hun kinderen, of zijn hun reacties op deze behoeftes niet consistent. Allebei deze gevallen leiden tot een onzekere band, wat emotionele gevolgen heeft voor een baby. Maar het is de depressie zelf die ervoor zorgt dat vrouwen de behoeftes van hun baby niet herkennen of er niet goed op reageren.

Huwelijksconflicten

Nog een belangrijk aspect dat invloed heeft op kinderen is de relatie tussen de ouders. Wanneer één van de ouders een ziekte zoals depressie heeft, heeft het onvermijdelijk ook invloed op de relatie met zijn of haar partner.

In deze gevallen is er weinig positieve communicatie tussen de partners. Dit zorgt ervoor dat de interacties tussen de twee vooral uit discussies en beschuldigingen gaan bestaan. Daarnaast zijn ze er vaak niet goed in om het conflict op te lossen, wat de situatie alleen maar verslechterd. Het observeren van een discussie tussen ouders heeft een aanzienlijke invloed op het functioneren van een kind op verschillende gebieden.

Een huilende moeder zittend op de vloer

Onvoldoende stimulatie

Als laatste spelen moeders met depressie een kleinere rol in de opvoeding van hun kinderen. Omdat zij zich onverschillig en wanhopig voelen, geven ze hun kinderen minder leerervaringen en -middelen. Tegelijkertijd spenderen ze ook minder tijd aan zintuiglijke en intellectuele stimulatie.

Daarnaast laten ze ook gedrag zien dat ongepast is voor de toekomst van hun kinderen. Kinderen zien dat het gedrag van hun moeder vooral bestaat uit verdriet, een gebrek aan interesse en vermoeidheid. Als een kind dit steeds ziet in zijn of haar jeugd, kan het tot op zekere hoogte impact hebben op zijn of haar personaliteit.

Hoe verminder je de invloed van maternale depressie op kinderen

Als je deze situatie wilt voorkomen, moeten we als eerste aandacht besteden aan de depressie van de moeder. Het is belangrijk om op elk symptoom te letten, vooral na de geboorte van de baby. Het is oké om om hulp te vragen – het is zelfs essentieel.

Maar hulp zoeken van een professional is maar een deel van de oplossing. We kunnen ook de impact van maternale depressie verminderen door aandacht te besteden aan bemiddelende factoren.

Het is belangrijk dat we onze kinderen de juiste stimulatie bieden en aan hun behoeftes voldoen. Daarnaast moeten we ook proberen om ze een positieve familie en omgeving te bieden waardoor de invloed van depressie op hun opvoeding kleiner wordt.

  • Huber, M. O., Jiménez, M. R., & Largo, A. M. (2015). Depresión materna perinatal y vínculo madre-bebé: consideraciones clínicas. Summa psicológica UST12(1), 77-87.
  • Cummings, E. M., & Kouros, C. D. (2011). Depresión materna y su relación con el desarrollo y la adaptación de los niños. Enciclopedia sobre el desarrollo de la primera infancia [Encyclopedia on early childhood development]. Montreal: Centre of Excellence for Early Childhood Development. Recuperado el6.