Reflexen: de ontwikkeling van de parachute-reflex

14 oktober, 2018

In dit artikel zullen we de ontwikkeling van de parachute-reflex bij baby’s uitleggen. Dit is één van de reflexen die we bij baby’s kunnen waarnemen.

Reflexen bij baby’s zijn motorische reacties op bepaalde stimuli. Reflexen zijn het belangrijkste kenmerk van een zich ontwikkelend zenuwstelsel.

Deze reflexen bij baby’s verschijnen meestal tijdens de eerste maanden van het leven en verdwijnen wanneer de hersenen volwassen zijn.

De meest voorkomende reflexen zijn de:

  • zuigreflex
  • loopreflex
  • parachute-reflex

Wat is de parachute-reflex?

De parachute-reflex is een beschermende reactie die verschijnt wanneer een baby ongeveer 5 maanden oud is.

Deze reflex zie je wanneer je de baby rechtop onder de oksels vasthoudt en snel op zijn buik draait, alsof hij op een oppervlak wordt gegooid.

De motorische reactie bestaat uit het uitspreiden van de armpjes om de val te breken. Deze reflex wordt gedurende het hele leven behouden.

Waarom hebben baby’s de parachute-reflex?

Het is één van onze primitieve reflexen. Deze worden aangestuurd door het centrale zenuwstelsel en dienen voor overleving tijdens het eerste levensjaar.

De primitieve reflexen beginnen in de baarmoeder en ontwikkelen zich met de bewegingen die kenmerkend zijn voor elke leeftijdsfase. Daarom worden deze reflexen gestimuleerd door prikkels van de buitenwereld.

Het zijn onvrijwillige bewegingen die soms in de loop van de tijd verdwijnen.

Waarom hebben baby's de parachute-reflex

Hoe kun je vaststellen of je baby de parachute-reflex heeft ontwikkeld?

De beste manier om de ontwikkeling van de reflexen van je baby te onderzoeken, is door elke maand contact op te nemen met je (kinder)arts.

Maar je kunt de parachute-reflex van je baby zelf controleren door te kijken of hij de volgende reacties heeft:

  • Laat het kind zakken op een plek waarop zijn voetjes en lichaam kunnen rusten. Je ziet direct dat je baby zich dan uitstrekt en zijn beentjes enigszins naar buiten draait. Het is gemakkelijk te herkennen rond de leeftijd van 5 maanden.
  • Om de laterale parachute-reflex te observeren, moet je het kind zodanig laten zitten dat zijn beentjes naar beneden hangen. Duw hem vervolgens voorzichtig opzij en kijk hoe hij snel met zijn armpje naar voren reikt om te voorkomen dat hij valt. Je kunt deze reflex waarnemen rond de 6e maand.
  • Een frontale reactie kun je zien wanneer het kind naar voren wordt geduwd. Hij zal zijn armpjes snel uitsteken om zichzelf tegen pijn te beschermen. Dit niveau van de parachute-reflex wordt over het algemeen gezien tussen de 7 en 8 maanden.
  • Een andere beschermende reactie treedt op wanneer het kind naar achteren wordt geduwd. Hij zal dan zijn armpjes en polsjes uitstrekken en zijn schoudertjes naar achteren bewegen.

Door regelmatig  de aanwezigheid van deze reflexen bij je kind te controleren, zal je een idee krijgen over hoe zijn motorische vaardigheden en zenuwstelsel zich ontwikkelen.

De beste manier om de ontwikkeling van de reflexen van je baby te onderzoeken, is door elke maand contact op te nemen met je (kinder)arts.

Het ontbreken van reflexen bij baby’s

De afwezigheid van meerdere reflexen bij baby’s kan een gevolg zijn van neurologisch letsel of bijvoorbeeld een probleem met de motoriek.

Dit soort aandoeningen hebben de volgende kenmerken:

  • Kinderen liggen altijd en kunnen niet rechtop zitten.
  • Verminderde spierspanning die blijkt uit een gebrek aan coördinatie, waardoor de baby valt en opzij zakt.
  • Moeilijkheden om te concentreren of te focussen, bijvoorbeeld bij het kijken naar televisie. Een complicatie van deze aandoening is het ontwikkelen van leerstoornissen tegen de tijd dat het kind de leerplichtige leeftijd bereikt.
  • Het lukt niet om je kind zindelijk te maken.
  • De fijne motoriek ontwikkelt zich niet voldoende. Het werken met de handjes en ook het zelf eten lukt niet.
  • Baby’s die uitzonderlijk nerveus, angstig of afhankelijk zijn.
Reflexen

Het tijdig ontdekken van deze symptomen kan leiden tot therapieën die de ontwikkeling van deze reflexen, of vaardigheden die horen bij de leeftijd van het kind, stimuleren.

Anderzijds kan de implementatie van spelletjes en bewegingen die willekeurige, onvrijwillige lichaamsreacties simuleren ook een uitstekend alternatief  zijn.

Samengevat, de aanwezigheid van reflexen bij een baby  garandeert een gezonde ontwikkeling van zijn zenuwstelsel alsmede van zijn motorische ontwikkeling.

Controleren of ze op de juiste momenten verschijnen en verdwijnen, zal dan ook in grote mate bijdragen tot de gezondheid van het kind. 

  • Cabrera, M.C. y Sánchez C. (1982). La estimulación precoz; un enfoque práctico. Editorial Siglo XXI: España.
  • Dorance, S. y Matter, P. (2001). Juegos de estimulación para los más pequeños. Madrid: AKAL.
  • Gallahue, D. (1982). Understanding motor development in children. New York: John Wiley and sons.
  • Guerrero, A. M., & Primaria, I. Y. (n.d.). La estimulación temprana. https://archivos.csif.es/archivos/andalucia/ensenanza/revistas/csicsif/revista/pdf/Numero_14/AMALIA_MORENO_1.pdf
  • Moreno, J. A. (1999). Motricidad infantil. Aprendizaje y desarrollo a través del juego. Murcia: Diego Marín.
  • Moreno, J. A., & De Paula, L. (2006). Estimulación de los reflejos en el medio acuático. Revista Iberoamericana de Psicomotricidad y técnicas corporales, 6(2), 193-206. https://www.um.es/univefd/reflejos.pdf