Hoe zelfmoord bij adolescenten te helpen voorkomen

Om zelfmoord bij adolescenten te voorkomen, is het belangrijk dat we in contact blijven met het leven van onze kinderen. We vertellen je er hieronder alles over.
Hoe zelfmoord bij adolescenten te helpen voorkomen
Maria Fátima Seppi Vinuales

Geschreven en geverifieerd door de psycholoog Maria Fátima Seppi Vinuales.

Laatste update: 07 januari, 2023

Zelfmoord bij adolescenten laat altijd een bittere smaak na die veel verder gaat dan het fysieke verlies van een persoon. Het gaat om al die vragen over wat we hadden kunnen doen om op tijd in te grijpen, het probleem te voorzien, of de delicate situatie te voorkomen.

In de meeste gevallen laat iemand die aan zelfmoord denkt tekenen achter. Soms zijn die niet erg expliciet, zijn ze latent, maar zijn het toch tekens. Laten we dus eens kijken op welke signalen in de omgeving we kunnen letten om hulp te bieden aan de jongere die dat nodig heeft.

Zelfmoord bij adolescenten

De gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn alarmerend. Zelfmoord is de op één na belangrijkste doodsoorzaak bij adolescenten en jongeren tussen 10 en 24 jaar.

Enkele van de meest voorkomende risicofactoren (Spaanse link) voor dit resultaat zijn de volgende:

  • Discriminatie op grond van seksuele geaardheid of geslachtsidentiteit
  • Pesten op school
  • Een geschiedenis van slachtoffer zijn geweest van seksueel misbruik of een andere traumatische ervaring
  • Geweld in de familie

We moeten zelfmoord gaan zien als een deel van iemands dagelijkse realiteit en niet alleen als een gevolg van een geestesziekte.

Waarschuwingssignalen van zelfmoord of zelfmoordneiging bij adolescenten

Iemand die van plan is zelfmoord te plegen, geeft gewoonlijk enkele voorafgaande signalen. Door ze te herkennen kunnen we hen benaderen en op tijd actie ondernemen om de hulp te bieden die ze nodig hebben.

Enkele van de indicatoren van zelfmoordgevaar zijn de volgende:

  • Voortdurend negatieve ideeën en pessimistisch denken.
  • Gevoelens van blijvende nutteloosheid en de overtuiging dat het geen zin heeft verder te leven, dat hun afwezigheid onopgemerkt zal blijven.
  • Veranderingen in gewoonten.
  • Veranderingen in stemming en gedrag.
  • Moeilijkheden bij pogingen in slaap te vallen en activiteiten uit te voeren.
  • Demotivatie, lusteloosheid.
  • Terugkerende belangstelling voor en vragen over de dood. Verwijzing naar zichzelf alsof hij/zij spoedig zou ophouden te bestaan.
  • Onthechting van bezittingen.
Hoe zelfmoord bij adolescenten te helpen voorkomen
Het is heel belangrijk te begrijpen dat zelfmoord een mogelijke uitkomst is voor iemand die niet weet hoe hij uit een situatie van lijden kan komen. Daarom is vaak aanwezig en steunend zijn een grote hulp.

Hoe zelfmoord bij adolescenten te helpen voorkomen

Hieronder delen we enkele aanbevelingen om zelfmoord bij adolescenten te helpen voorkomen. Daarom, als je kinderen van deze leeftijd hebt, aarzel dan niet om deze gewoonten in je dagelijks leven op te nemen en laat altijd ruimte voor dialoog.

Praat met je kinderen

Reik naar ze uit, vraag naar hun bezigheden, en toon belangstelling voor hun leven.

Misschien ontdek je eerst niets, maar na verloop van tijd, en met het ontstaan van vertrouwen, kom je te weten of iemand zich ergens ongemakkelijk over voelt of een moeilijke situatie doormaakt.

Leer hun leeftijdsgenoten kennen

Het is een goed idee om de leeftijdsgenoten van je kinderen te leren kennen, hoe ze met elkaar omgaan, en of ze conflicten hebben met iemand in het bijzonder. Zo kun je op de feiten anticiperen en op tijd weten of er iets ergs aan de hand is.

Het is ook een belangrijk gegeven als je kind geen vrienden heeft. Bedenk dat in de adolescentie acceptatie door de omgeving meestal erg belangrijk is.

Ga er niet van uit dat alles goed gaat

Ook al hebben je kinderen uitstekende cijfers of veel vrienden, iedereen gaat zo goed mogelijk en onder verschillende gedaanten met zijn leed om.

Onderschat de tekenen niet op grond van de overtuiging dat je je kind kent. Vaak kunnen enkele dagelijkse details wegglippen vanwege hun autonomie en verlegenheid over wat hen en hun ouders overkomt.

Het is belangrijk om een gezinssfeer te scheppen waarin iedereen zijn emoties kan uiten. Het beste is om er de hele tijd voor ze te zijn, dichtbij.

Accepteer hun stemmingen en ontkracht hun gedachten niet

Als je het onderwerp zelfmoord met je kinderen bespreekt, vermijd dan negatief te reageren. Probeer daarentegen met begrip en empathie op te treden, want dit is een omstandigheid waarin iemand lijdt.

Het is heel gewoon dat wanneer een kind zegt “mijn leven heeft geen zin, niets is de moeite waard”, de eerste reactie van ouders is“je bent zo ondankbaar, ik geef je alles waar je om vraagt”. Dit is niet de bedoeling van de ontmoediging van adolescenten en is eigenlijk veel complexer dan het lijkt.

Moedig ze aan om aan verschillende activiteiten deel te nemen

Motiveer je kinderen om het huis uit te gaan en iets te vinden waardoor ze zich goed voelen en dat hun een doel geeft.

Een groep mensen ondersteunt een tiener die het moeilijk heeft
Soms kan een ontmoeting met leeftijdsgenoten die soortgelijke situaties doormaken een goed alternatief zijn om zich in anderen in te leven en te beseffen dat ze niet alleen zijn of de enigen die dit meemaken.

Versterk hun gevoel van eigenwaarde

Erken de prestaties van je kinderen, moedig hun vooruitgang aan, en help ze begrijpen dat mensen zich soms slecht voelen, maar dat we meerdere hulpbronnen kunnen zoeken om vooruit te komen.

Aarzel niet om een professional te raadplegen als je niet weet hoe je kunt helpen

Het is beter vroegtijdig hulpbronnen in te schakelen om de ernst van de situatie in te schatten dan het uit de hand te laten lopen. Het is belangrijk om een ‘puberdrama’ niet te verwarren met een complexer probleem dat een risico op zelfmoord inhoudt. En daarvoor kan de hulp van een professional de meest aangewezen optie zijn.

De realiteit van zelfmoord bij adolescenten zichtbaar maken helpt

Vaak weigeren ouders om verschillende redenen een zo moeilijke realiteit als zelfmoord met hun kinderen te bespreken. Dit betekent echter niet dat er geen zelfmoorden meer plaatsvinden, integendeel, de cijfers laten zien dat de trend toeneemt.

Naast individuele inspanningen is het ook belangrijk om als samenleving betrokken te raken bij de preventie van zelfmoord onder adolescenten, op welk gebied dan ook. Hoe kunnen we helpen? Soms is een eenvoudig gebaar van empathie of het bieden van een ruimte om te praten als dat nodig is al voldoende.

Er zijn kleine dagelijkse daden die ons, samen met het juiste overheidsbeleid, in staat stellen een alomvattende en gemeenschappelijke aanpak te bieden voor iets dat ons allemaal raakt. Ben je klaar om deel uit te maken van de verandering? Wellicht ook interessant voor jou

Hoe help je een kind dat marihuana rookt?
Je bent mama
Lees het op Je bent mama
Hoe help je een kind dat marihuana rookt?

Hoe kun je een kind helpen dat marihuana rookt? Zijn er sleutels die je kunnen helpen met dit probleem om te gaan? We vertellen je meer.



  • Belloch, A., Sandín, B. y Ramos, F. (2004). Manual de psicopatología. Volumen 2. Madrid: McGraw-Hill.
  • Hernández Jiménez, A., & Rodríguez-Peralta, M. de L. (2021). El riesgo de suicidio en el adolescente, ¿se puede evitar con la formación integral?. Ciencia Latina Revista Científica Multidisciplinar, 5(5), 9181-9200. https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v5i5.981

De inhoud van Je Bent Mama is uitsluitend bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden. Deze informatie vervangt op geen enkel moment de diagnose, het advies of de behandeling van een professional. Bij twijfel kun je het beste een betrouwbare specialist raadplegen.