Röntgenstralen bij kinderen: wat je moet weten

Röntgenstralen zijn een van de grote wetenschappelijke ontdekkingen van de 19e eeuw en van vandaag. Vandaag hebben we het specifiek over röntgenstraling bij kinderen.
Röntgenstralen bij kinderen: wat je moet weten

Laatste update: 23 november, 2021

In dit artikel vertellen we je alles over röntgenstralen en vooral over röntgenstralen bij kinderen. Zonder twijfel was de ontdekking van de radiografie een van de belangrijkste mijlpalen in de geschiedenis.

Vanaf 1895 nam de medische wetenschap deze nieuwe techniek in gebruik om klinische informatie aan te vullen en tot onverwachte diagnoses te komen. Het was een gewone sterveling die in de nacht van 8 november 1985 (Spaanse link) een openbaring had. Maar ook veel wetenschappers van zijn tijd droegen hun steentje bij.

Feit is dat we vandaag, bijna 126 jaar later, dit hulpmiddel bijna in de palm van onze hand hebben. Telkens als we het nodig hebben. En zoals alle wetenschappelijke vooruitgang is dat op zichzelf nooit slecht. Het is aan ons mensen om er iets geweldigs of een complete nachtmerrie van te maken.

“Ik had aan niemand iets over mijn werk onthuld. Ik zei tegen mijn vrouw dat ik iets deed waardoor de mensen, als ze erachter kwamen, zouden zeggen: ‘Röntgen heeft zijn verstand verloren’.
Wilhelm Conrad Röntgen, januari 1896-

Wat zijn de voordelen van röntgenstralen voor kinderen?

Net als elk ander beeldvormend onderzoek kunnen we met röntgenstralen aspecten van het lichaam van kinderen leren kennen die we met het blote oog niet kunnen zien.

Op de spoedeisende hulp helpt een eenvoudige röntgenfoto ons bijvoorbeeld:

  • De diagnose van een breuk te bevestigen.
  • De aanwezigheid van een vreemd voorwerp in de luchtweg op te sporen.
  • Of te bepalen of buikpijn chirurgische behandeling vereist.

Op andere medische gebieden en disciplines hebben röntgenstralen ook eindeloze voordelen gebracht. Dit is iets waar we zeker van zijn. Bovendien zijn het snelle, goedkope onderzoeken. In het overgrote deel van de gezondheidscentra zijn ze beschikbaar. Over het algemeen hebben ze geen sedatie of verdovingsprocedures nodig (Engelse link) om uitgevoerd te worden.

Het is echter belangrijk om röntgenfoto’s rationeel en verantwoord te gebruiken. Dit om er tegen zo laag mogelijke kosten het meeste uit te halen.

Röntgenstralen bij kinderen: wat je moet weten

Wat zijn de risico’s van röntgenstralen bij kinderen?

Kinderen zijn geen miniatuur volwassenen, maar verschillen in verschillende opzichten van hen.

Ten eerste zijn al hun organen en weefsels voortdurend aan het groeien en rijpen. Daardoor hebben ze meer kans om bepaalde ziekten te ontwikkelen als ze aan schadelijke prikkels worden blootgesteld. Vooral op een langdurige manier. In die zin kan elke toxine of straling uit de omgeving ernstiger schade toebrengen aan een organisme in ontwikkeling dan aan een volwassen organisme.

Ten tweede, hoe kleiner de grootte, hoe lager de dosis die nodig is om een mogelijk schadelijke stof om toxiciteit te laten veroorzaken. Wat straling betreft, kan een röntgendosis die voor een volwassene berekend wordt, zeer schadelijk zijn voor het lichaam van een kind.

Tot slot moet bij kinderen rekening gehouden worden met twee fundamentele begrippen:

  • De latentie van de door straling veroorzaakte schade: Dat wil zeggen, de mogelijkheid dat ziekten zich manifesteren na 20 of 30 jaar na blootgesteld te zijn geweest.
  • Cumulatieve schade gedurende het hele leven: Kleintjes hebben nog vele jaren voor de boeg en zullen onderweg waarschijnlijk nog meer straling nodig hebben.

Daarom beschouwen radiologen kinderen als bijzonder stralingsgevoelig. Daarom moet het aanvragen van een röntgenfoto of een soortgelijk onderzoek dat uiterste voorzichtigheid vereist alleen gedaan worden als het voordeel opweegt tegen de risico’s.

Kankerrisico op lange termijn door röntgenstraling

Tot op de dag van vandaag is er enige controverse over deze kwestie. Er is een licht verhoogd risico op kanker in de toekomst aangetoond (Engelse link) met slechts een enkele blootstelling aan ioniserende straling tijdens de kindertijd.

Deze schatting is echter verkregen uit grootschalige wiskundige modelberekeningen. Het betekent dus niet dat als we een kind in zijn vroege leven röntgenstralen geven, het per se een maligniteit zal ontwikkelen.

Strategieën om de risico’s van röntgenstraling bij kinderen te verminderen

Allereerst, en naast de aanbevelingen van deskundigen, moeten kinderartsen bedenken dat het verminderen van het risico van medische straling bij kinderen onze verantwoordelijkheid is.

Met andere woorden, we moeten de opdrachten voor röntgenfoto’s beperken tot die gevallen waarin we daarmee een snel, nuttig en eenvoudig antwoord kunnen krijgen om een specifieke klinische vraag op te lossen.

De American College of Radiology geschiktheidscriteria (Engelse link) stelt voor het acroniem ALARA te volgen als praktische leidraad voor het gebruik van straling voor medische doeleinden. Deze regel is As Low As Reasonably Achievable. Of, met andere woorden, zo laag als mogelijk.

Tegelijkertijd heeft de Verenigde Staten Food and Drug Administration (Engelse link) in 2017 een voorschrift vastgesteld voor de vervaardiging en het gebruik van toestellen of adapters voor röntgenapparatuur die uitsluitend voor pediatrische patiënten bestemd zijn.

In sommige voorschriften staat dat de apparatuur voor dit doel ontworpen en getest moet zijn. Ook moeten ze op hun etiketten vermelden of ze geschikt zijn voor gebruik door baby’s, kinderen of adolescenten. Dit alles volgens de parameters gewicht, lengte of leeftijd.

Apparatuur om een röntgenfoto te maken

Röntgenstralen bij kinderen zijn veilige onderzoeken

Na meer dan een eeuw van ontwikkeling en verfijning van deze techniek kunnen we zeggen dat röntgenstralen een veilig onderzoek voor kinderen zijn. Zolang je de juiste apparatuur en gespecialiseerde vakmensen hebt, kunnen de voordelen opwegen tegen de risico’s.

Het is een snel, pijnloos en niet-invasief onderzoek is. Het is daarnaast dus een goede optie om bij kinderen te gebruiken. Maar, zoals we al duidelijk gemaakt hebben, moet het voorbehouden blijven aan die gevallen die het rechtvaardigen. Wellicht ook interessant voor jou

De ontwikkeling van de botten tijdens de eerste maanden van het leven
Je bent mama
Lees het op Je bent mama
De ontwikkeling van de botten tijdens de eerste maanden van het leven

Wanneer een baby geboren wordt zijn de botten nog niet helemaal ontwikkeld. In feite gaat de ontwikkeling van de botten nog door in de jeugd.